ලොව ප්‍රසිද්ධ ම ආලේඛ්‍ය Portrait ඡායාරූප ශිල්පීන් දස දෙනා (Part 01 )

වර්මානයේ දී සංචාරක ආලේඛ්‍ය Portrait ඡායාරූපකරණය, ඡායාරූපකරණ ක්‍රම අතර ඉහල ජනප්‍රියතාවයකට පත්වෙලා තියෙනවා. මෙය සාමාන්‍ය Portrait ඡායාරූප ලබා ගැන්මට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් දෙයකි. එය උඩුකය ඡායාරූපයක් ඡායරූපගත කර ගැනීමක් පමණක්ම නොවන අතර, මොහොතක්, චිත්තවේගයක් හෝ හැඟීමක් අල්ලා ගැන්මක්. නිවැරදි අයුරින් සිදු කරගැන්මට නම්, සියල්ල එකිනෙකට අන්තර් ක්‍රියාකාරී විය යුතු මෙන්ම, නිවැරදි මොහොත අල්ලා ගන්නා ආකාරය කෙසේ ද යන්න පිලිබඳ ව දැන සිටිය යුතුය.

2015 වන විට ලොව සිටින ප්‍රසිද්ධ ම ආලේඛ්‍ය ඡායාරූප ශිල්පීන් දස දෙනා ඇසුරින් සැකසූ ලැයිස්තුව තමයි මේ තියෙන්නේ.

1. ස්ටීව් මැක්කරි (Steve McCurry)

Steve McCurry (prezi.com)

1950 පෙබරවාරි 24 වන දින පෙන්සිල්වේනියාවේ උපත ලැබූ ස්ටීව් මැක්කරි නම් ඇමෙරිකානු ඡායාරූප ශිල්පියා ඉතාම දක්ෂ කැන්ඩිඞ් ඡායාරූප ශිල්පියෙකි. කැන්ඩිඩ් ඡායාරූප යනු පෙර සූදානමකින් තොරව ගනු ලබන ඡායාරූප යි. National Geographic සඟරාවේ ඉතිහාසයෙහි පළ වූ හොඳම ඡායාරූප 100 අඩංගු පොතෙහි කවරයට තේරුණු ඡායාරූපය ස්ටීව්ගේ ය. ඇෆ්ගන් මෝනාලිසා නමින් හඳුන්වන මෙම ඡායාරූපය ලබා ගැනුමට ස්ටීව් අනුගමනය කළ ක්‍රමය කැමරාව අතේ තියාගෙන හොඳම ඡායාරූපය ගන්න කල් මරන ඡායාරූප ශිල්පීන්ට අගනා පාඩමකි. අහම්බෙන් ඡායාරූපයට නැගීමෙන් අනතුරුව ඇෆ්ගන් මොනාලිසා ලෙසින්  ලොව ප්‍රසිද්ධියට පත් වූයේ 1985 ජුනි මස National Geographic සඟරාවේ මුල්පිටුවේ පළවූ පසුවයි.

Afghan Girl (webneel.com)

2. ලී ජෙෆ්රිස් (Lee Jeffries)

Lee Jeffries (lomography.com)

ගණකාධිකාරිවරයෙකු වූ ජෙෆ්‍රීස් පළමුවෙන්ම ඡායාරූප ගැනීම ඇරඹුවේ 2008 වසරේ ලන්ඩනයේ සැරි සරද්දීය. වීදියේ වෙසෙන ජනතාව සමාජයේ අවධානයට ලක් වන්නේ කලාතුරකිනි. ආධුනික ඡායාරූප ශිල්පි ලී ජෙෆ්‍රීස් විසින් වීදි ජනතාව සිය කැමරා කාචයට හසු කර ගැනීම සිය ඡායාරූපකරණයෙහි කේන්ද්‍රය බවට පත් කරගෙන ඇත. ඔහු යුරෝපයෙහි සහ ඇමරිකාවෙහි වෙසෙන වීදි වැසියන් ඇසුරෙන් කෙනෙකු "හොල්මන් කරවන්නට” සමත් ආලේඛ්‍යය ඡායාරූප රැසක් ඡායාරූපගත කොට ඇත. සෑම මුහුණක්ම ඉතා සවිස්තරව සහ අතිශයින් හැඟීම්බරව නිරූපණය කොට ඇත්තේ මිනිස් මුහුණු වල විශේෂයෙන් ඇස් ඉස්මතු කරවමිනි. නිවාස නොමැති ජනතාවගේ, කළු හා සුදු ආලේඛ්‍යය ඡායාරුප ඔහුගේ එකතුවෙහි සුවිශේෂී හා ආකර්ෂනීයව කැපී පේනවා.

Latoria por by Lee (huffingtonpost.es)

3. ජිමී නෙල්සන් Jimmy Nelsson

Jimmy Nelsson Jimmy(wikipedia.org) 

ජිමී ගේ අභිලාෂය හා මෙහෙවර වන්නේ දේශීය සංස්කෘතීන් සඳහා සංකේතාත්මක හා කලාත්මක ලියවිල්ලක් සැකසීමයි. මෙම කාරණාව අරමුණු කර ගනිමින් 2010 වසරේ සිට අද දක්වා ඔහු සුවිශේෂීතම දේශීය සංස්කෘතීන් සමහරක් ලේඛනගත කිරීමට ලොව පුරා ගමන් කරයි. රටවල් 16 කට වඩා වැඩි ගෝත්‍රික හා ආදිවාසී ජනයා සම්බන්ධයෙන් ඔහුගේ Portrait ඡායාරූප ප්‍රසිද්ධ වේ. ජිමී නෙල්සන් උත්සහ කරන්නේ කුතුහලය හරහා පිළිතුරු සෙවීමටයි. ඔහු වර්ණ හා සැරසිලි සඳහා ඇල්මක් දක්වයි. සිත්තම් කළ සිරුරු පිරිසිදු ජීවිත දර්පණයන් සේ දකී.

(alchetron.com)

4. රේහාන් (Rehahn)

Portrait of Rehahn (wikipedia.org)

රේහාන් ගේ ඡායාරූපවල වියට්නාමය, රාජස්ථානය සහ කියුබාව යන රටවල් මත විශේෂයෙන් අවධානය යොමු වේ. ප්‍රංශ ඡායාරූප ශිල්පියකු වන ඔහු වසර ගණනාවක සිට වියට්නාමය හරහා ගමන් කරමින් කලාත්මක ඡායාරූප ගනිමින් සිටී. රටවල් 35 කට අධික ප්‍රමාණයක සංචාරය කරමින් ඡායාරූප ලබා ගැනීමට සමත් වී ඇත. බොහෝ විට ඔහුගේ ඡායාරූපවල සිටින්නවුන්ගේ සිනහව ඔවුන්ගේ අත් වලින් ම සඟවා ඇත. අතින් වසා ගනිමින් සඟවාගත් සිනහව ඇතුළත් ඡායාරූප සියයකට අධික ප්‍රමාණයක් ඇතුලත් ආලේඛ්‍ය ඡායාරූප ප්‍රදර්ශනයක් පවත්වා ඇත. සංස්කෘතිය, සම්ප්‍රදාය සහ විවිධ ප්‍රදේශ වල ජීවත් වන්නන්ගේ ජීවිතය ආදිය කැමරා කාචයේ සටහන් කර ඇත. මොහු උත්සහ දරන්නේ ඡායාරූප තුළින් "සතුට” යන වචනයේ අර්ථය සොයා ගැනීමට වන අතර රේහාන්ගේ එම ප්‍රයත්නය තුළ වියට්නාමය, ලෝකයේ ප්‍රීතිමත් ම ජනතාව අතරට පැමිණියා වූ සත්‍යය ද ගැබ් වී ඇත.

වියට්නාමයේ සැඟවුණු සිනහව ‘Hidden smile of Vietnam’ (pinterest.com)

5. එරික් ලෆාර්ජ් (Eric Lafforgue)

Eric Lafforgue (public-republic.com)

1964 දී උපත ලද එරික් සඟරා සඳහා ඡායාරූප ගැනීමට සංචාරය කළ ප්‍රංශ වෘත්තීය ඡායාරූප ශිල්පියකු වේ. ඔහුගේ ලිපි වලට තේමා වුණු සංචාරය කිරීමට අවසර ලබා දී නොමැති ප්‍රදේශ ලෙසින් සලකන උතුරු කොරියාව හා සෝමාලියාව ආදී රටවල් වල සංස්කෘතිය හා ජීවිත සමඟ බැඳි දේ පවා මොහු අසීරුවෙන් ඡායාරූපගත කර ඇත. 2014 වර්ෂයේ දී මොහු විසින් ඡායාරූපගත කළ බොහෝමයක් ඡායාරූප ප්‍රචාරණය තහනම් කර ඇත. විවිධ හේතු මේ සඳහා පවතී. එසේ තහනම් කරන ලද ඡායාරූල අතර ළමයින් කම්කරු සේවයේ යෙදවීම්, අනුභව කිරීම සඳහා තෘණ ශාක උගුලන මිනිසෙකුගේ ඡායාරූපයක්, සොල්දාදුවන් පිරිසක් අක්‍රිය වූ බස් රථයක් තල්ලු කරන ඡායාරූපයක්, උතුරු කොරියානු සොල්දාදුවන්ට අගෞරව සිදුවනවා යැයි  සහ ඔවුන්ගේ කෝපයට හේතු වන ඡායාරූප ආදී ඡායාරූප රැසක් විය.

Miss Kim I Sim in Pyongyang/ප්යොංයැන්ග්හි මිස් කිම් (ericlafforgue.com)

boredpanda.com ඇසුරිනි.

ඉතිරිය 02 කොටසින් .....

 

ලෝකයේ හොඳ ම සංචාරක ඡායාරූප ශිල්පීන් අතරට ප්‍රියන්ත බණ්ඩාර

අද අපිත් එක්ක කතා බහට එක් වන්නේ මෑත කාලයේ දී ඡායාරූපකරණය සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ගෞරවයක් එක් කර දුන් පුද්ගලයෙක්. ඔහු තමයි ප්‍රියන්ත බණ්ඩාර. මොහු ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ Topteny Lifestyle web magazine එකේ ලෝකයේ හොඳ ම සංචාරක ඡායාරූප ශිල්පීන් දහ දෙනාගේ ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වෙලා ඉන්නවා.

• ඔබ සංචාරක ඡායාරූපකරණයට යොමු වන්නේ කොයි කාලයේ ද?

මට වයස අවුරුදු 12 දී විතර තමයි මං සංචාරක ඡායාරූපකරණයට යොමු වෙන්න පටන් ගන්නේ. ඒ කාලේ වෙනකොට යාළුවෝ එක්ක හැමතැනම ඇවිදින ගමන් ලංකාවේ එක එක තැන් නරඹන්න මං පුරුදු වෙලා හිටියා.

• ඡායාරූප ශිල්පයට අමතරව ඔබව හඳුන්වන්න පුළුවන් කොයි විදිහට ද?

පූර්ණකාලීන සේවා නියුක්තිකයෙක්, ස්වාමිපුරුෂයෙක් සහ පියෙක්

• සංචාරක ඡායාරූපකරණ ක්ෂේත්‍රයටම යොමු වීමේ විශේෂ හේතුවක් තියනවාද?

මං කුඩා කාලයේ ඉඳලම ස්වාභාවික සුන්දරත්වයට, මිනිස්සුන්ට වගේම සුන්දර තැන් වලට ගොඩක් ආදරේ කළා. මං ජීවත් වුණු තැන්, ඇවිදපු තැන් වගේ ම ඇසුරු කරපු මිනිස්සුන්ගේ ස්වරූපය නිසා ම මාව සංචාරක ඡායාරූපකරණය පැත්තට යොමු වුණා කියලා කියන්න පුළුවන්.

• මේ දවස්වල වැඩ කටයුතු මොනවාද?

මං සේවය කරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛතම ආයතනයක් වන විදුලි සංදේශ සමාගමේ පූර්ණකාලීන සේවකයකු විදිහට. ඒ නිසා මගේ උපරිම අවධානය මං යොමු කරන්නේ රාජකාරියට. ඒ වගේ ම මගේ පවුලටයි. ඒත් මට පුළුවන්, ඉඩ ලැබෙන හැම වෙලාවකම මං කරන්නේ ළඟපාත හරි ඈත පළාත් වලට හරි ගිහිං ඡායාරූප ලබා ගන්න එක. මෑතකදී මං මගේ ම වෙබ් සයිට් එකක් ලෝන්ච් කළා. මේ වෙනකොට ඒකේ වැඩ කටයුතුත් සිදු කරනවා.

• මෑතකදී ඔබ ලබපු ජයග්‍රහණය ගැන සඳහන් කළොත්?

ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ Topteny Lifestyle web magazine එකේ ලෝකයේ හොඳ ම සංචාරක ඡායාරූප ශිල්පීන් දහ දෙනාගේ නම් ඇතුළත් ලැයිස්තුවට මගේ නමත් ඇතුළත් වෙලා තියනවා. මේ විදිහට මාව හඳුන්වපු එක ගැන මට තියෙන්නේ නිරංකාර සතුටක්. ඒ මොකද කියනවනම් එක ම අවස්ථාවකදී මගේ හැකියාව ගැන විශ්වීය මට්ටමේ වේදිකාවක හඳුන්වාදීමත් එක්කම ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික වටිනාකම ගැනත් හඳුන්වා දීමට ලැබුණු නිසා.

• ඔබ සංචාරය කරමින් ඡායාරූප ලබා ගත් ස්ථාන අතරින් කැමතිම රටක් හරි ප්‍රදේශයක් තියනවාද? තියනවානම් එයට හේතු මොනවාද?

නකල්ස් කඳුවැටිය අයත් ප්‍රදේශයට මං වඩාත් කැමතියි. මොකද, ඒ පළාත අවටින් දැක ගන්න ලැබෙන බොහෝමයක් තැන් භූ දර්ශනය අතින් අදහගන්න බැරි තරම් අපූරු නිසා. 

• ජීවිතේට වෙනසක් එකතු කරගන්න මොනවද කරන්න කැමති?

ගොඩක් දුර ප්‍රදේශ වල සංචාරය කරමින් විවිධ සංස්කෘති සහ ඒවාට අයිති දේවල් ඡායාරූපගත කරන්න පුළුවන් නම් මං ඒකට කැමතියි.

• ඔබේ ප්‍රියතම ඡායාරූප ශිල්පියා කවුද?

ලෝකේ විශිෂ්ට ඡායාරූප ශිල්පීන් අතරින් මං කැමතියි ස්ටීව් මැක්කරිට Steve McCurry වගේ ම Sebastiao Salgado කියන දෙන්නටම. මේ අයගේ ඡායාරූපමය හැකියාව හරිම අපූරුයි. ඒ වගේම කැපවීම වගේ ම කලාවට තියන දැඩි බැඳීමයි මට හිතාගන්න බැරි. 

• ඉදිරියේ දී සිදු වන අළුත් වැඩ කටයුතු සඳහන් කළොත්?

ඉදිරියේ දී ව්‍යාපාරික අංශයේ වැඩ කටුයුත්තු කිහිපයකට සහභාගී වීමට සූදානම් වෙනවා. ඒකෙන් පස්සේ තෝරාගත් විෂය යටතේ ඡායාරූප ව්‍යාපෘති කීපයක් කරන්නත් බලාපොරොත්තුවක් තියනවා. ඉදිරියේ දී සමාජ මාධ්‍ය හරහා ඔබටත් ඒ ගැන දැනගන්න ලැබේවි.

• ඔබ හිතන්නේ ඡායාරූප ශිල්පියෙක් වෙන්න තියෙන්න ඕන මොන වගේ අවශ්‍යතා කියලද?

හැකියාවන් වැඩිදියුණු කරගැනීමට සහ නිරන්තරයෙන් self criticism (ස්වයං විවේචනය) කරගන්න කැපවීමක් තියෙන්න ඕන‍.

•  ඡායාරූපකරණයට යොමු වන තරුණ තරුණියන්ට කියන්න තියෙන්නේ මොනවාද?

යම් කෙනෙක් ඡායාරූපකරණයට අළුතින් ම යොමු වෙනවානම් ඒ පුද්ගලයාට ඇති තරම් අනිත් අයව අනුකරණය කරන්න අවස්ථාව තියනවා. ඒත් ඔහුට වෙනස් කෙනෙක් වෙන්න අවශ්‍ය නම් අනිවාර්යයෙන් ම ඔහු, ඔහුගේ ම ඡායාරූපකරණ විලාසයක් හොයා ගන්න ඕන. ඒ වගේම ඔහුට සිද්ද වෙනවා හැකියාවන් නිරන්තරයෙන් ඔපමට්ටම් කරගන්න. හැබැයි ඒ වෙනුවෙන් මොන උපකරණ යොදා ගන්නවාද කියන එක ප්‍රශ්නයක් නෙවෙයි. මොකද අවසානයේ දී අනිත් අය ඔහුව විනිශ්චය කරන්නේ ඔහුගේ ම ඡායාරූප වලින් නිසා.

Priyantha Bandara photography

Priyantha Bandara photography

Priyantha Bandara photography

 සංවාද සටහන -නලිනිකා ලක්ෂාණි

පිහිනීමට උපන් හපන් යුස්රා මර්දිනී ....

bbc.co.uk

“සරණාගතයින් සාමාන්‍ය මිනිසුන්ය”'

-යුස්රා මර්දිනි-

දේශ සීමාවන් නොමැතිව තරඟ බිමට පැමිණි ඇය යුස්රා මර්දිනී (Yusra Mardini) ය. මැය ගැන හැමෝම කතා කරන්න පටන් ගන්නේ 2016 රියෝ ඔලිම්පික් තරඟ බිමට ආ ගමනත් සමඟයි. ඒත් ඒ වන විටත් ඇය සිය ජීවිතය නම් දිනා අවසන්. මුහුදු රළ සමඟ තරඟ වදිමින් අහිංසක මිනිසුන්ගේ ජීවිත බේරා ගත් යුස්රා මර්දිනි සැබැවින් ම ආත්මාර්ථයෙන් හිස උදුම්මාගත් තාරුණ්‍යයට ආදර්ශයක් වූ චරිතයක්. ‍මේ කතාව යුස්රාගේ ජීවිතය ගැනයි.

කාලයක් පුරා සිරියානු යුධ ගැටුම් වලින් පීඩා විඳින සිය දහස් ගණනක් මිනිසුන් යුරෝපයට එන්න පටන් ගන්නවා. බෝම්බ ප්‍රහාරයකින් උන් හිටි තැන් අහිමි වූ යුස්රා සහ ඇගේ නැගණිය සාරා, 2015 අගෝස්තු මාසයේ දී සිරියාවේ ඩමස්කස් නුවර ඉඳලා තුර්කියට ඒමට තීරණය කරනවා.  එතැන් සිට මේ දෙදෙනා ඇතුළු තවත් පිරිසක් බෝට්ටුවකට නඟින්නේ මධ්‍යධරණී මුහුද හරහා ග්‍රීසියට යන අරමුණින්. ඒත් මඳ දුරක් විතරයි ඔවුන්ට යාමට හැකි වන්නේ. මුහුදු රළ මොවුන් සිටි බෝට්ටුව පෙරළා දමන්නේ කුරිරු ආකාරයට. පිහිනීමට උපන් හපන් යුස්රා සහ ඇගේ නැගණිය මෙතැන් සිට ගන්නේ අපූරු තීරණයක්. ඒ පෙරළුණු බෝට්ටුවේ සිටි තවත් පිහිනීමට හැකි කාන්තාවක් ද එකතු කර ගනිමින් බෝට්ටුව ඇදගෙන ග්‍රීසිය කරා පිහිනීමයි. තමන්ට විතරක් ජීවිතය බේරා ගැනීමට ඉඩ තිබිය දී ඔවුන් ගත් පරාර්ථකාමී තීරණයේ වටිනාකම නිසා සියළුම දෙනා ද රැගෙන ග්‍රීසියට යාමට හැකි වනවා.

1998 මාර්තු 05 වන දින උපත ලබන යුස්රා සිය පිහිනුම් කටයුතු අරඹන්නේ කුඩා කාලයේ පටන්ය. ග්‍රීසියට සංක්‍රමණය වී ජර්මනියට යන මැය නැවත සිය පිහිනුම් පුහුණුවීම් අරඹන්නේ 2020 දී ඔලිම්පික් තරඟාවලිය අරමුණු කර ගනිමින්. නමුත් 2016 දී ඇයට රියෝ ඔලිම්පික් තරඟයට ඉදිරිපත් වීමට අවස්ථාව ලැබෙන්නේ විස්මය දනවන ආකාරයටයි.  ඒ සිය නිජබිම අතැර අවතැන් වූ සරණාගතයින් ලෙසින් වෙනත් රටවලට සංක්‍රමණය වූ ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන්ගේ කණ්ඩායමක් සෑදීමට ප්‍රථම වරට ඔලිම්පික් කමිටුව ගන්නා තීරණයත් සමඟයි. මේ තරඟකරුවන් දස දෙනා අතරට යුස්රා එක් වන්නේ මීටර් 100 නිදහස් ආර සහ මීටර් 200 සමණල ආර පිහිනුම් ඉසව් සඳහා ය.

රියෝ ඔලිම්පික් හි අවසන් තරඟයෙහි ජය ලැබීමට නොහැකි වුව ද ඔලිම්පික් ධජය යටතේ තරඟ වදිමින් ලෝකයට ම ආදර්ශයක් වූ මේ තරුණියගේ අරමුණ ලෝකයේ සතර දෙසින් අවතැන් වූවන් බවට පත් වන ජනයාට උදව් උපකාර කිරීමයි. ඇය වෙර දරමින් සිටියේ කවරදාක හෝ ඔලිම්පික් තරඟාවලියකට සහභාගී වීමටයි. නොසිතූ පරිදි යුස්රාට මේ අවස්ථාව උදා වූයේ ඇගේ පරාර්ථකාමීත්වයේ සහ වාසනා ගුණ මහිමයෙනි. ඇදි වත පමණක් රැගෙන ග්‍රීසියට පා තබන ඇය සැබැවින් ම අද වන විට ජීවිතය ජයගත් ශ්‍රේෂ්ඨ තරුණියක් වී හමාරයි. අද වන විට සිරියානුවෙක් ලෙසින් ජර්මනියේ ජීවත් වන ඇය පිහිනුම් සමාජයක සාමාජිකාවකි. මේ වන විටත් 2020 දී පැවැත්වීමට නියමිත ටෝකියෝ ඔලිම්පික් තරඟය සඳහා ඇගේ පුහුණුවීම් කටයුතු සිදු වෙමින් පවතියි. 

නොබෙල් සාම ත්‍යාගය දිනූ “තිරිගු  මල”

timestalks.com

“එක පොතකින්, එක පෑනකින්, එක ශිෂ්‍යයකුගෙන් සහ එක් ගුරුවරයෙකුගෙන් ලෝකය වෙනස් කළ හැකිය”

-මලාලා යුසෆ්සායි-

මලාලා යුසෆ්සායි දැනට නොබෙල් සාම ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලැබූ ළාබාලතම තැනැත්තියයි. කාන්තාවන්ගේ සහ ළමුන්ගේ අධ්‍යාපන අයිතිය වෙනුවෙන් හඬ නැගූ මලාලාට සහ ඉන්දියාවේ ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ක්‍රියාකාරිකයකු වූ කයිලාෂ් සත්‍යාර්තිට 2014 දී නොබෙල් සාම ත්‍යාගයේ සම ස්ථානය හිමි වුණා. එ ඇයට වයස අවුරුදු 17 දීයි. 1997 ජූලි 12 වන දින වයඹ දිග පාකිස්තානයේ ස්වොට් නිම්නයේ‍්, මින්ගෝරා නගරයේ තමයි මලාලා උපත ලබන්නේ. ඇගේ හැම දෙයකදීම මලාලාගේ පසුපස ඇති ශක්තිය සියා උද්දීන් වන ඇගේ පියායි.

මලාලා වෙනස් ම චරිතයක් වූ අතර ඇය තම හිස ආවරණය කළේ නෑ. ඇයට ඕනෑ වුණේ ඇගේ අනන්‍යතාවය ඔප්පු කරන්නයි. බොහෝමයක් දේවල් ගෑණු ළමයින්ට තහනම් වෙද්දී මලාලා ඒ දේවල් කරන්නට පටන් ගත්තා. ඇයගේ මේ ගති ලක්ෂණ හඳුනාගත් ඇගේ පියා ඇයව විශ්වාස කළා වගේ ම අනුමත කළා. 2009 දී පමණ කාලෙදී  ස්වොට් නිම්නයේ බලය පැතිරවූ තලේබාන් සංවිධානයේ සාමාජිකයින් පැවසුවේ ගෑණු ළමයින්ට ඉගෙන ගන්න තියන අවස්ථාව අහිමි කර ඔවුන් පාසල් නොයැවිය යුතු බවයි. තව ද තද වර්ණයේ ඇඳුම් නොඅඳින ලෙසට වගේ ම සාප්පු සවාරි නොයන ලෙසට, රූපවාහිනී නැරඹීම තහනම් කරන ලෙසින් තර්ජනය කළා.

ඇය කුඩා කාලයේ ඉඳන් ම ලබපු අමිහිරි යුදමය අත්දැකීම් එක්ක ඇයට තිබු‍ණේ අපූරු ආත්ම ශක්තියක්. බී බී සීයේ පාකිස්ථාන වාර්තාකරු අබ්දුල් හයිට මේ කාලය වන විට අවශ්‍ය වන්නේ මෙවැනි දුක්ඛිත තත්වයක් අතිවිඳි අයෙකු ලවා මේ සිදුවීම් ලොවට හෙළිදරව් කිරීමටයි. ඒ අනුව මලාලාගේ පියාට අබ්දුල් ගෙන එන ඇරයුමත් එක්ක මලාලා මේ කර්තව්‍යට යොමු වෙනවා. තලේබානුවන් නිසා ඒ ප්‍රදේශයේ වෙසෙන්නන් බියෙන් ජීවත් වන ආකාරය, පාසල් කදවුරු බවට පත් වූ ආකාරය ගැන, ඔවුන් බියෙන් පාසල් ගිය ආකාරය ගැන වගේ ම ඔවුන් වැගිරවූ  කදුලු මලාලා සිය අතින් අකුරු බවට පත් කරනවා. ‘තිරිගු මල’ කියලා මලාලාව හඳුන්වන්නේ" ඒ අර්ථය ඇතිව ‘ගුල්මකායි’ කියන නමින් මැය බී බී සීයේ උර්දු සේවය වෙනුවෙන් බ්ලොග් සටහන් ලියූ නිසායි. මලාලා බීබීසීයට ඒ නමින් ලිපි ලිවූවත් ඇයගේ සැබෑ නම සමඟ තොරතුරු හෙළි වීමත් සමඟ ඇයට තලේබානුවන්ගෙන් මරණ තර්ජන එල්ල වෙන්න ගත්තා. මේ තර්ජන වල ප්‍රතිපලයක් විදිහට තමයි 2012 ඔක්තෝම්බර් 09 වන දින පාසල අවසන් වී පාසල් ළමුන් රැගත් වාහනයකින් නිවසට යමින් සිටි මලාලාට තලේබානුවන්ගෙන් ප්‍රහාරයක් එල්ල වීමයි. ඒ වන විට ඇය සිටියේ පහළොස් වියේය.

කාන්තාවන්ට අධ්‍යාපනය ලැබීමට ඇති අයිතිය සහ නිදහස සම්බන්ධයෙන් ඇය සිදු කළේ අපූරු හඬ නැගීමක්. ඒ හේතුවෙන් දරුණු අන්දමට තුවාල ලැබූ මලාලාට ජාත්‍යන්තරයේ සහය ලැබුණු අතර  මේ වන විට ඇය ලෝකයේ ම ගෞරවයට පත් වෙලා. ක්‍රිස්ටිනා ලෑමුබ්ගේ සම කතෘත්වයෙන් යුතුව “මම මලාලා” (Im Malala: The girl who stood up for Education and was shot by Taliban) නමින් ඇයගේ ජීවිත කතාව පොතකින් ප්‍රකාශයට පත් කරනවා. 2013 ටයිම්ස් සඟරාවෙන් සහ යුරෝපා සංගමයෙන් පිරිනමන සම්මානයන්ගෙන් මලාලා සම්මානයට පත් වෙනවා. 2011 දී පාකිස්තානු රජය විසින් එරට ප්‍රථම වරට සාමය සඳහා වූ ජාතික තරුණ සම්මානයෙන් මලාලා  පිදුම් ලබනවා. ඇගේ ජයග්‍රහණ මේ විදිහට දක්වද්දී ඇය  නිසා ලෝකය ලැබූ ජයග්‍රහණයන් බොහෝමයක් ඇති බව අප අමතක නොකළ යුතුයි. මලාලා පදනම මඟින් උදවු උපකාර අවශ්‍ය ගැහැණු දරුවන්ට උපකාර ලබා දෙන අතර කාන්තා අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් ලෝක සමුළු වලට සහභාගී වෙනවා. විවිධ විවේචන මධ්‍යයේ ඇයගේ ගමන යන මලාලා සැඟවී සිටි ස්ත්‍රී චරිත වලට අසාධාරණකම් හමුවේ නැගී සිටීමට උත්තේජනයක් වී හමාරයි.

නලිනිකා ලක්ෂාණි

අමරදේවයාණනි ඔවුන් ඔබට අසීමිතව ප්‍රේම කරාවී සදාකල්....

lankamusicchannel.com

කලා ලොවට සදා ගෞරවනීය චරිතයක් වූ ඩබ්ලිව්.ඩී. පණ්ඩිත් අමරදේව නම් යුගයේ දැල්වුණු පහන් වැට නිවී ගොස් හමාරය‍. සංගීතය නැමති විශ්වීය භාෂාවට සුවහසක් දරු පරපුරට අත්පොත් තැබූ ඔහු උත්තර භාරතීය සංගීත කලාවෙන් සිංහල ගීත ක්ෂේත්‍රය පෝෂණය කළ හෙළයේ කලාකරුවාය. “අමරදේව” නම් ආරෝපිත නාමයෙන් හඳුන්වන්නේ මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන් විසිනි. සැබෑ නාමය වනක්කුවත්ත මිටි වඩුගේ දොන් ඇල්බට් පෙරේරා ය. 1927 වර්ෂයේ මොරටුවේ දී උපත ලද මොහු දරුවන් සය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ බාලයා වූ අතර සංගීතයට ආභාසය ලබන්නේ තම පියාගෙනි.

උත්තර භාරතීය සංගීතයට අමතරව අමරදේවයන් සිංහල ජන සංගීතය සහ භාරතීය ජනමූල සංගීතය ස්වකීය නිර්මාණ සඳහා මූලාශ්‍ර කරගන්නා ලදි.  ශ්‍රී ලාංකීය ජන සංගීතයේ සංස්ථාපනය ආදිය විමසන මොහු සිංහල සංගීතයට අනන්‍ය වූ නියම ජන සංගීත සංස්කෘතියක් බිහිකරලීමට සමත් වූවේය. මොහොමඩ් ගවුස් මාස්ටර් අමරදේවයන් සම්බන්ධ කර ගන්නේ සිය සංගීත කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන වයලීන් වාදකයා ලෙසිනි. වාසනා ගුණය සහ ප්‍රතිභාව මිනිසෙකුට ජන්මයෙන් ම මිස සතතාභ්‍යාසයෙන් ලැබෙන්නේ නැත. අමරදේවයන් සතුව භාෂාව කෙරෙහි තිබූ සංවේදීතාවය හේතුවෙන් සංගීතමය භාෂාවේ ඇති සුන්දර ගති ලක්ෂණ හඳුනාගන්නට ඔහුට හැකි විය.  ඔහුගේ සංගීත කලාව ශබ්ද මාධූර්යයෙන් අර්ථ මාධූර්ය ජනිත කරවන්නේ ඒ නිසාය. මුල් යගයේ ගීත අතරින් “පීනමුකෝ කළු ගඟේ”, “වඳිමු සුගත ශාක්‍ය  සිංහ”, “සීගිරියේ සිතුවම් රමණී” යන ගීත අමරදේවයන් අතින් විරචිත ගීත වේ. ඔහු සුනිල් ආරියරත්නයන්, මහගමසේකරයන්, ඩෝල්ටන් අල්විස් ශූරීන්, මඩවල එස් රත්නායකයන්, සුනිල් සරත් පෙරේරා ශූරීන් ආදීන් ඇතුළු ප්‍රවීණ ගීත රචකයින්ගේ ගී පද රචනාවන්ට තනු නිර්මාණය කරන්නේ පද ලාලිත්‍ය අතිශයින් ගීතයේ රසයට වැදගත් වන නිසාවෙනි.

ආදර හැඟුම්... ආදර හැඟුම්... ආදර හැඟුම්

නුපුරුදුයි මට නුපුරුදුයි..... (පද රචනය-දයානන්ද ගුණවර්ධනයන්)

නුහුරු ආදර හැඟීමක් සිත්හි දරමින් දෙතැනකට වී ළං වෙන්න ප්‍රාර්ථනා කරන හිත් වලට දැනෙන හැඟීමක් ඒ ආකාරයෙන් ම මේ ගීතයේ ‍මූර්තිමත්ය.

මළහිරු බසිනා සැන්දෑ යාමේ

ඔබගෙන් සමුගෙන මා යන්නම්...

අඳුරට ඉඩ දී අඳුරේ සැඟවී 

ඔබගෙන් සමුගන්නම්.... (මහගමසේකර-අමරදේව සුසංයෝගයේ ප්‍රථම ගීය)

සැඟවී යන්නේ මළ හිරු බසිනා කාල හෝරාවකය. දරාගත නොහැක්කේ ද එයයි. ප්‍රේමයක් සොයන්නාට එය හමු වූ පසු වෙන්ව යාමට සිදු වේ. ඒ ලෝක ධර්මයයි. ඔබ ද අප හැර ගියේ  එලෙසමයි.  

සඳ හොරෙන් හොරෙන් හොරෙන් බලා

වලා රොදක සැඟවිලා

අපේ මියුරු පෙම් කතා

අසා සිටිනවා... (පද-කුලරත්න ආරියවංශ, තනු- ආචාර්ය කේමදාසයන්)

සඳ සැඟවී සිටින්නේ වළා රොදකය. සීතලෙන් වෙලා ගත් මා ඇය දෙස බලා සිටී. ඇගේ දෑස් සඳ එළියට කාන්තිමත් වී ඇත. ඒ ඇස් හා මා කතා කරම්. සඳ සැඟවී හිඳ අපේ පෙම් කතා අසා සිටියි. මා වත කිති කවන්නේ සුළඟේ දඟ කරන ලිහී ගිය ඒ කෙහෙරැල්ය.

මා මළ පසු සොහොන් කොතේ

දුක් ගීයක් ලියනු මැනව

නන්නාදුනනා ඔබගේ අත් අකුරින්

දුක් ගීයක් ගියනු මැනව...

මේ ලොව යම් කිසිවකු

මා හට පෙම් කළ බව

එතකොට ඒ ගී රාවය

හීන් හඬින් මට කියාවී... (පද රචනය-මහගමසේකරයන්)

කාගේදෝ ආදරයක් බලාපොරොත්තු වෙමින් මුළු ජීවිත කාලය ම ගෙවා එහෙත් එය නොලැබී ගිය මිනිසෙකුගේ සිතුවිල්ලක් මෙහි ධ්වනිතය. කවරදාක හෝ හීන් හඬින් කියාවී..... ප්‍රේම කළ බව...

අමරදේවයාණනි ඔවුන් ඔබට අසීමිතව ප්‍රේම කරාවී සදාකල්....

නලිනිකා ලක්ෂාණි

දහස් ගණන් වැන්දඹුවෝ.......

කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ නාට්‍ය හා රංග කලා අධ්‍යයන අංශයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයක් ලෙසින් සංජීව ගුණරත්නයන් දැනට සේවය කරයි. තරුණ නාට්‍යවේදියෙකු වශයෙන් හඳුනාගත හැකි මොහු විශ්වවිද්‍යාලයේ අවසාන වසර අධ්‍යාපනය ලබන විට දහස් ගණන් වැන්දඹුවෝ (පරිවර්තිත) නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂණය කර ඇත්තේ නාට්‍ය හා රංග කලා අධ්‍යයන අංශයේ විෂයානුබද්ධ කණ්ඩායම් ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණයක් වෙනුවෙනි. ඔහු සමඟ කළ කෙටි සංවාද සටහනක් මෙසේය.

ඡායාරූප : හේමන්ත අරුණසිරි

•          මේ නාට්‍යයේ අන්තර්ගතය වන්නේ කුමන පසුබිමක් ද?

දේශපාලන සන්දර්භයක් තුළින් බිහිවූ  මෙම නාට්‍යයේ  මුල් කෘතිය තමයි ඇමරිකානු නාට්‍ය රචක එරියල් ඩෝර්ෆ්මාන් විසින් රචිත Widows කෘතිය. 1970 දශකයේ දී චිලී දේශයේ සරුසාර කෙත්වතු වල ජීවත් වූ පාරම්පරික ගොවි ජනතාව ඇමරිකානු පාලකයන්ගේ අවශ්‍යතාවය මත සමූල ඝාතනය කර ගැනීමේ දේශපාලනික අර්බුදය මෙම නාට්‍යට පදනම වනවා. ඒකාධිපති හමුදා පාලක ඔගස්ටොපිනොවේ පාලන බලය අතට ගැනීමත් සමඟ එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස කොමියුනිස්ට්වාදීන්ව ඝාතනය කරනවා. පාලනයට හිතවත් ධනවාදීන්ගේ වුවමනාව මත ගොවියන් සතු ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීමට ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ මුවාවෙන් වැඩපිළිවලක් ක්‍රියාත්මක වෙනවා. එයට එරෙහි වන ගොවි බගවේගය හමුදා බලය භාවිත කරලා මර්දනය කරනවා. එහිදී බොහෝ පිරිසක් මිය යන අතර තවත් බොහෝ පිරිසක් සිරගත කරනවා. ඇතැමුන් අතුරුදහන් වන අතර ඇතැමුන් අතුරුදහන් කරවනවා. මෙකී සියළු කාරණා සමඟ පශ්චාත් යුධ සමයක මිනිසා මුහුණ දෙන ඛේදනීය තත්වය තකමයි මේ නාට්‍යට පසුබිම් වෙලා තියෙන්නේ. 

•        දහස් ගණන් වැන්දඹුවෝ නාට්‍යයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ සඳහන් කළොත් ඔබට මොනවද කියන්න තියෙන්නේ?

2015 වසරේ දී ඒ කියන්නේ මගේ අවසන් වසර ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණය සඳහා අපි කණ්ඩායමක් එකතු වෙලා මේ නාට්‍ය නිර්මාණය කළා. ඒ කාලේ ඒ හිටපු පිරිසෙන් කිහිප දෙනයි තාමත් නාට්‍යයේ ඉතිරි වෙලා ඉන්නේ. චරිත වලට අඩු අය වෙනුවට අලුත් පිරිසක් අරගෙනත් තියනවා. මේ නාට්‍ය හරහා සෑම දේශයකම තියෙන අධිකාරිත්වය මත පදනම් වුණු ලක්ෂණයන් සහ පාලකයන්ගේ පාලනයේ ලක්ෂණ ආදිය ඉස්මතු  වෙනවා.

•        නාට්‍යයයේ මුල, මැද, අග කියන්නේ කුමක්ද යන්න මෙම නාට්‍ය ඇසුරෙන් කෙටියෙන් දැක්විය හැකිද?

මුල, මැද සහ අග කියලා කියන්නේ කතා වින්‍යාසයටයි. මේ නාට්‍යයේ ආරම්භයේ දී පිරිමින් නැති ගමක ජීවත් වන සොෆියා නම් කාන්තාවක් ඇතුළුව එදිනෙදා තමන්ගේ සාමාන්‍ය ජීවිතයට හුරු වී සිටින අනිත් ගැහැණුන්ගෙන් තමයි නාට්‍ය ආරම්භ වන්නේ. නාට්‍ය ආරම්භයේදී ගමට කුමක් සිදු වී තියෙනවාද කියන එක හොයාගන්න බෑ. නාට්‍ය විකාශනයේ දී තමයි පිරිමින් අහිමි කාන්තා පාර්ශවයේ ලක්ෂණ පේන්නේ. එහිදී අතීත සිදුවීම් හෙළිදරව් වීමත් එක්කම වර්තමාන සිදුවීම් ගෙන එනවා. නාට්‍ය අවසාන වන්නේ රජයේ අරමුණු ඉටු කර ගැනීමට නොහැකි වීම නිසා සොෆියා ඇතුළු සියළුම පිරිස ඝාතනය වීමෙන්.

ඡායාරූප : හේමන්ත අරුණසිරි

•   නාට්‍ය සඳහා මුදල් ප්‍රතිපාදන හොයා ගන්නේ කුමන ක්‍රමයකින් ද?

කිව යුතු ම කාරණය නම් මූලික අදියරේදී විභාග අරමුණින් නාට්‍ය සකස් කරද්දි අපි අපේ කණ්ඩායමේ දොලොස් දෙනාම තමයි මුදල් හොයාගත්තේ. එතනදී අපි සාමාන්‍ය ආකාරයට සිසුන් මුදල් හොයන විදිහට ඒ කියන්නේ කැට ගිහිං, කෝච්චියේ සිංදු කියලා, ටිකටි විකුණලා තමයි මුදල් හොයාගත්තේ. හැබැයි දැන් නාට්‍යට සම්පූර්ණ වියදම මායි පෞද්ගලිකව දරන්නේ. එතකොට ඒක ටිකක් වෙහෙසකරයි. කලාවක් වෙනුවෙන් ඒක සතුටුදායක තත්වයක් නොවෙයි කියන එකයි මගේ හැඟීම. නමුත් අපේ අධ්‍යයන අංශයෙනුත්, ඇකඩමික් ප්ලේයර්ස් සංගමයෙනුත් ලැබෙන සහයෝගය නිසා දැනට නාට්‍ය කරගෙන යනවා.

•        දේශීය නාට්‍ය කලාවක් යහපත් ආකාරයෙන් පවත්වාගෙන යාමට තරුණ නාට්‍ය ශිලිපියෙක් විදිහට ලබා දිය හැකි දායකත්වය කුමක්ද?

අපි ශාස්ත්‍රාලීය පසුබිමකින් නාට්‍ය හදාරලා එයින් ක්ෂේත්‍රයට ආපු පිරිසක්. කළ යුත්තේ ලංකාවේ ප්‍රේක්ෂකයන් බලාපොරොත්තු වන දේ බලලා නාට්‍ය හදන එක නොවෙයි. හොඳ පේක්ෂකාගාරයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහායි නාට්‍ය කරන්න ඕන. උදාහරණයක් විදිහට වර්තමානය වන විට හාස්‍ය කියලා නාට්‍ය රැල්ලක් ඇවිත් තියනවා. හාස්‍ය කිව්වම සිනහව විතරක් නෙවෙයි නාට්‍යයක තියෙන්න ඕන. නාට්‍ය ශාලාවෙන් එළියට ගියාම අර හිනාව ඇතුළෙන් හිතන්න යමක් ඉතුරු කරන්නයි අවශ්‍යය. කොමඩි කියන්නේ සමාජ දේශපාලන ආර්ථික ප්‍රශ්න හා තත්වයන් ගැන වගේ ම ජීවිතය ගැන ගැඹුරින් කතා කරන නාට්‍යය. හැම අවස්ථාවකදීම නිර්මාණකරුවා කරන්නේ සමාජ ප්‍රගමනය වෙනුවෙන් යමක් දායක කරන එක. අපේ හැදෑරීම ඇතුලෙන් අපට කරන්න පුළුවන් දේත් ඒකමයි.

සටහන තබන්නේ නලිනිකා ලක්ෂාණි 

          දේශගුණය වෙනස් වෙමින් පවතියි.

             හැකි පමණ ආහාර හා වගාවන් බහුල කරමු.

www.fao.org

අපි කවුරුත් කැමතියි නීරෝගීව හා සෞඛ‍්‍යය සම්පන්නව ජීවත් වීමට. ඒ විදිහට නීරෝගීව ජීවත් වෙන්න නම් සෞඛ‍්‍යයවත් ආහාර ගත යුතුයි. අවුරුද්දේ දින අතරට ආහාර දිනය එකතු වෙන්නේ 1945 වර්ෂයේ සිටයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානය විසින් ඔක්තෝබර් 16 සෑම වසරකම ලෝක ආහාර දිනය ලෙස සමරනු ලබයි. ගෝලීය වශයෙන් සාගින්නෙන් හා දරිද්‍රතාවයෙන් පෙලෙන අයවලුන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරවීමට මෙම දිනයේ දී අවධාරණය කරවයි. මෙවර තේමාව වන්නේ  “Climate is changing. Food and agriculture must too” යන්න යි. ‘දේශගුණය වෙනස් වෙමින් පවතියි. හැකි පමණ ආහාර හා වගාවන් බහුල කරමු.’ එහි අරුතයි. ලෝක ආහාර අවශ්‍යතාවය සපුරාලීම උදෙසා මුලිකවම කෘෂිකර්මාන්තය වැදගත් කොටසක් හිමි කර ගැනීම ඊට හේතු වන බැවින් බොහෝ වසර වල තේමාව කෘෂිකර්මාන්තය මුල් කර ගනිමින් නිර්මාණය වී ඇත. සමස්ත එක්සත් ජාතීන්ගේ රටවල් මෙම දිනය සමරයි. ඒ ගෝලීය සාගින්න හා දරිද්‍රතාවය පිළිබද විවිධ ගැටලු නිරීක්ෂණය කිරීමට හා ඒ සදහා විසඳුම් මතුකර ගැනීම උදෙසාය.

ලෝකයේ සාගින්නෙන් පෙලෙන ජනයා ජීවත් වන රටවල් අතරින් සුඩානයේ සිදුවූ සිදුවීමක් අමතක කළ නොහැක. කෙවින් කාටර් නම් දකුණු අප්‍රිකානු ඡායාරූප ශිල්පියා විසින් ලබා ගත් ඡායාරූපයක සටහන් වන්නේ 1993 මාර්තු මාසයේ දිනයක් ඔහු දකුණු සුඩානයේ සංචාරයක නිරත වීමකදී තම කැමරා කාචයේ සටහන් වන්නේ ගිජුලිහිනියකුගෙ හා මන්දපෝෂණයෙන් පෙලෙන කුඩා දරුවකුගෙ රුවකි. දැඩි නියඟයෙන් පීඩා විදින සුඩාන වැසියන්ට වියළි සලාක ලබා  ගැනීමට සැතපුම් ගණනාවක් පයින් ඇවිද යා යුතු විය. ඒලෙස ඇවිද යන දරුවකු ගිමන් නිවා ගැනීමට නතර වූ අවස්ථාවක ගිජුලිහිනියකු ඒ දරුවාව ගොදුරක් කර ගැනීමට මාන බලන අවස්ථාවකි. අන්ත දූගී බවෙන් මිරිකුන සුඩානයේ සැබෑ ස්වරූපය තම කැමරා කාචයේ සටහන් කර ගැනීම ඔහුගේ අරමුණ වුවත් පසුව ඒ දරුවාට සිදුවන දෙය පිළිබඳව අවධානය යොමු වීමේදී ඡායාරූප ශිල්පියාට සියදිවි නසා ගැවීමට තරම් කම්පනයක් ඇති විය.

සාගින්නෙන් පෙලෙන ජනයා මෙලෙස පීඩා විඳිත්දී ලෝකයේ තව පිරිසක් බඩ කට පිරෙන්නට  ආහාර ගනී. මෙය ආර්ථික සමාජීය සංස්කෘතික අසමානතාවයේ ස්වභාවයයි. ලෝක ආහාර දිනයේ අරමුණ ඒ පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරිමයි. පෝෂ්‍යදායි ආහාර වේලක් ලබා ගැනීම අප කාගේත් අවශ්‍යතාවයකි. එය මිනිසාගේ මූලික අවශ්‍යතාවන්ගෙන් එකකි. දේශගුණය වෙනස් වෙමින් පවතී. ආහාර සහ කෘෂිකර්මාන්තයට මෙයින් බලපෑම්  ඇති වේ. එබැවින්  එය නිසි පරිදි පවත්වාගත යුතුයි. වස විස රහිතව වගා කිරීම, පරිසරය ආරක්‍ෂා කිරීම, වන සත්ත්වයින් ආරක්‍ෂා කිරීම ආදිය පවා ආහාර දිනයේදී අවධානයට ගත යුතුය. ගොවියන්, මත්ස්‍ය වෙළඳුන් ග්‍රාමීය පරිසරයේ ජීවත් වන්නන් පරිසරය සමඟ ඍජුවම අර්බුදයට ලක් වන අතර මෙයට අමතරව සිටින වෙළඳ සහ පාරිභෝගික පිරිස වක්‍රාකාරව අර්බුදයේ සිටී. ලෝක ජනගහනය ඉහළ යාමේ ප්‍රමාණයත් සමඟ කෘෂිකාර්මික සහ ආහාර තාක්ෂණික ක්‍රියාවලියත් සක්‍රීයව වර්ධනය විය යුතුය. ඒ යහපත් අන්දමිනි. ආහාර ගබඩාකරණය, ඇසුරුම්කරණය, ප්‍රවාහනය, වෙළඳපල ආදී සියල්ල මේ හා බැඳී තිබේ.  කෙසේ වුවත් ලෝකයේ සාගින්නෙන් පෙලෙන්නන් අවම කිරීම සියල්ලන්ගේ ම අරමුණ විය යුතුයි.

 නලිනිකා ලක්ෂාණි